Betrouwbare informatie over onderwijs op afstand en weer op school

Weer op school? Hier moet je aan denken

In juni gaan de scholen in het voortgezet onderwijs weer open. In die maand moet veel gebeuren om het schooljaar goed af te kunnen sluiten. Handvatten vind je in de protocollen en handreikingen van de VO-raad. Daarnaast zijn er volop mooie voorbeelden van scholen die net als jij bezig zijn met het treffen van voorbereidingen.

Bij de heropening van de school zijn 5 aandachtspunten van belang:

  1. Logistiek
  2. Het welbevinden van leerlingen en docenten
  3. Bevorderen leerlingen
  4. Onderwijs op 1,5 meter afstand
  5. Contact met ouders

1. Logistiek

Als leerlingen weer op school komen, moeten scholen zich aan de richtlijnen van het RIVM houden, zodat de veiligheid van leerlingen wordt geborgd. Wat betekent dit concreet voor de logistiek op school?

Hygiëne

Het protocol beschrijft in het eerste hoofdstuk de richtlijnen voor de hygiëne in de school. Scholen bepalen zelf de praktische invulling, waarbij de richtlijnen van het RIVM leidend zijn. Meer informatie over extra budgetten voor de inkoop van materialen kun je opvragen bij je eigen gemeente.

Vervoer

Voor het leerlingenvervoer voor het voortgezet speciaal onderwijs (vso) – dat ook op 2 juni weer open gaat – wordt gewerkt aan een protocol. Datzelfde geldt voor ander vervoer dat mogelijk weer gaat starten of opschalen.

Het is in elk geval de bedoeling dat zo min mogelijk leerlingen straks gebruikmaken van het openbaar vervoer. Samen met regionale vervoerders en de ministeries van OCW en I&W heeft de VO-raad een handreiking gemaakt om ervoor te zorgen dat elke leerling daadwerkelijk naar school kan komen.

Cijfers en roosters

Leveranciers denken mee over de mogelijkheden in hun systemen. Magister biedt hulpmiddelen voor continuering van het onderwijsproces. Zermelo deelt tips en ideeën over het maken van aangepaste roosters en schoolexamenroosters.

Praktijkvoorbeelden

Scholen bepalen zelf hoe zij invulling geven aan het onderwijs. Voorbeelden van andere scholen helpen je om een idee te vormen. Ook vind je op deze website verschillende scenario’s voor het combineren van onderwijs thuis en op school.

Meer tips

2. Het welbevinden van leerlingen en docenten

Wanneer leerlingen weer (gedeeltelijk) naar school gaan, komen ze uit een ongebruikelijke situatie. Ook het houden van 1,5 meter afstand is nieuw. Leerlingen zijn blij weer op school te zijn, maar zullen ook moeten wennen aan de nieuwe richtlijnen. Hoe houd je als docent en schoolleider het welbevinden van leerlingen in de gaten? Hoe zorg je voor verwerking en normalisering in de situatie?

Welbevinden leerlingen

Het stappenplan voor een goede en sociaal veilige start beschrijft een aantal aandachtspunten waar jij en je team gebruik van kunnen maken tijdens de voorbereiding van het opstarten van het onderwijs.

Omdat leerlingen niet volledig op school aanwezig zijn, is het van belang met hen in verbinding blijven tijdens lessen op afstand. Heb je het gevoel dat er iets niet pluis is bij een leerling, bijvoorbeeld in zijn of haar thuissituatie? Dan kan een instrument worden gebruikt dat je helpt dit ‘onbestemde gevoel’ te onderzoeken. Het is een intervisiemiddel dat onderwijsprofessionals kunnen inzetten om gezamenlijk een completer beeld te krijgen over een leerling, ook bij vermoedens van seksueel misbruik.

Op weeraanwezigopschool vind je betrouwbare informatie en antwoord op vragen die je kunnen helpen om ook de leerlingen die niet uit zichzelf komen, weer terug op school te krijgen.

Online onderwijs is de afgelopen jaren sterk gegroeid en in de afgelopen periode is deze groei ook nog eens in een stroomversnelling gekomen. Maar er is in veel situaties sprake van lage betrokkenheid van studenten en hoge uitvalpercentages. Een studie (Wang et al, 2019) biedt inzicht in de psychologische basisbehoeften van studenten die hierbij een rol spelen.

Welbevinden docenten

Op de website van de AOB en het CNV vind je vragen en antwoorden over de rechtspositie van werknemers en de positie van de MR bij de heropening van scholen.

Praktijkvoorbeelden

3. Bevorderen leerlingen

Gedurende de periode van het afstandsleren is er veel gebeurd. Er zijn mogelijk grote verschillen tussen leerlingen ontstaan: sommige leerlingen zijn opgebloeid en andere leerlingen zijn van de radar geweest. Veel scholen hebben hun bevorderingsbeleid onder de loep genomen. Hoe gaan we om met de nieuwe situatie? Welke afspraken zijn er binnen de school gemaakt over de adviezen en besluiten? Hoe gaan we om met de onderbouwing van de keuze? Lees hierover de Handreiking ‘aanpassing bevorderingsbeleid 2019-2020’ van de VO-raad. 

4. Onderwijs op 1,5 meter afstand

Wanneer leerlingen weer op school komen is de situatie anders dan daarvoor. Docenten en schoolleiders moeten improviseren om zo goed mogelijk onderwijs te geven binnen de nieuwe situatie. Leerlingen houden de 1,5 meter afstand bijvoorbeeld vaak niet vol. Vier schoolleiders gingen in gesprek over alles waar je aan moet denken bij onderwijs op 1,5 meter.

Inspectie

De maatregelen van het kabinet leiden tot aanpassingen van het inspectietoezicht tot de zomervakanties. Ondanks de grote inspanningen die in de afgelopen periode door scholen en instellingen zijn geleverd om onderwijs op afstand te kunnen aanbieden, lukte het maar deels om te voldoen aan de kerntaken van het onderwijs. Dit concludeert de Inspectie van het Onderwijs na een representatieve steekproef onder besturen en management van 865 scholen, instellingen en samenwerkingsverbanden.

Als ouders, leraren of anderen het niet eens zijn met de keuzes die besturen en scholen maken op basis van het coronaprotocol, dan kunnen zij dit aangeven bij de schoolleiding, het schoolbestuur en/of de medezeggenschapsraad (MR). Komen zij er op die manier niet uit, dan kunnen ze zich melden bij de Inspectie van het Onderwijs. De inspectie kan contact opnemen met het bestuur van de school en bijvoorbeeld nagaan of de MR op de juiste wijze bij de keuzes is betrokken.

5. Contact met ouders

Nu leerlingen weer gedeeltelijk naar school mogen, leven er ook veel vragen bij hun ouders. Volgens de richtlijnen van het RIVM en de protocollen van de VO-raad mogen scholen zelf invulling geven aan de manier waarop het onderwijs wordt ingericht. Hoe zorg je dat je als verantwoordelijke goed en tijdig naar leerling en ouders communiceert over de afspraken die op school gemaakt zijn? In elk geval is het van belang dat ouders weten hoe ze contact op kunnen nemen met de school voor vragen en opmerkingen. Ook voor de leerresultaten is het belangrijk dat ouders betrokken zijn en dat je als school ouders als serieuze gesprekspartners ziet, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek.

Ouderbetrokkenheid

De Kennisrotonde van NRO biedt wetenschappelijke informatie over ouderbetrokkenheid.

Wat weten we bijvoorbeeld over de relatie tussen ouderbetrokkenheid en leerresultaten van leerlingen? NRO zegt daarover: ‘Samenwerking tussen ouders en school bestaat in verschillende vormen. Niet alle vormen van ouderbetrokkenheid zijn even effectief. Zo kunnen we meer verwachten van ouderbetrokkenheid thuis (samen lezen,  praten over school) dan van ouderbetrokkenheid op school (ouderparticipatie).’

‘Effecten van ouderbetrokkenheid zijn groter naarmate de sociale status van ouders lager is. Daarbij is het wel een voorwaarde dat de school deze ouders als serieuze gesprekspartners ziet. De relatie tussen ouderbetrokkenheid en leerresultaten is complex en is onder meer afhankelijk van de leeftijd en de sociaal-culturele achtergrond van kinderen. Niet alleen feitelijke samenwerking, maar ook de houding en verwachtingen van leraren doen ertoe. Ouders met een laag opleidingsniveau voelen zich meer betrokken dan veel leraren denken.’

En hoe kunnen scholen betrokkenheid van ouders versterken en wat vraagt dit van de leerkrachten? NRO: ‘Educatief partnerschap biedt een goede insteek om de wederzijdse betrokkenheid van school en ouders te versterken. De school is leidend bij de vormgeving van educatief partnerschap. Voldoende ruimte voor inbreng van de ouders is echter een voorwaarde voor succes. Belangrijk is dat scholen en de leraren positief en onbevooroordeeld staan tegenover de betrokkenheid van ouders. Ook is het goed als zij oog hebben voor cultuurverschillen en verschillen tussen ouders. Zij moeten met die verschillende ouders kunnen communiceren en kritisch kunnen kijken naar hun eigen geschiedenis en rol daarvan in het contact.’

Zo doen andere scholen het

Waaraan moet je als school denken als je straks weer opengaat? Zo doen andere scholen het. Bekijk de video voor inspiratie:

Terug